HAI THẬP KỶ LÀM DOANH NHÂN: NHỮNG ĐIỀU KHÔNG NẰM SAU ÁNH HÀO QUANG

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026, Luật sư – Doanh nhân Vũ Ngọc Dũng chia sẻ những chiêm nghiệm về hành trình lập nghiệp, những tháng ngày gian khó và giá trị thực sự của việc xây dựng một doanh nghiệp.

Khởi nghiệp từ một ước mơ chưa trọn vẹn

Tôi vẫn thường tự hỏi: Điều gì đã khiến một sinh viên Luật ngày ấy quyết định bước vào con đường kinh doanh, để rồi gắn bó với hai chữ doanh nhân suốt hơn hai thập kỷ?

Câu trả lời có lẽ nằm trong khát vọng rất giản dị của tuổi trẻ: muốn tự lập, muốn vượt qua những giới hạn của hoàn cảnh và muốn tạo dựng tương lai bằng chính sức lực của mình.

Thế hệ 8X chúng tôi bước vào thương trường trong hành trang không có nhiều vốn liếng, cũng chưa sở hữu những mối quan hệ đủ rộng. Thứ chúng tôi có là nhiệt huyết, sự tò mò trước những cơ hội mới và niềm tin rằng chỉ cần không ngừng cố gắng, cuộc sống rồi sẽ có một lối đi.

Ngày ấy, tôi từng nghe một cách nói vui: có người mở công ty để tạo công ăn việc làm cho người khác, nhưng cũng có người lập công ty trước hết để tự tìm việc cho chính mình. Tôi thuộc về nhóm thứ hai.

Nghe hai chữ doanh nhân, người ta dễ liên tưởng đến những cuộc gặp gỡ sang trọng, những quyết định lớn và những thành tựu đáng ngưỡng mộ. Nhưng với người bắt đầu từ con số khiêm tốn, câu chuyện thường giản dị hơn nhiều. Mục tiêu ban đầu đôi khi không phải xây dựng một đế chế kinh doanh, mà chỉ là tìm được công việc, có thu nhập ổn định và từng bước đứng vững trên đôi chân mình.

Khi người đứng đầu phải tự tìm câu trả lời

Điều khó nhất của việc làm chủ không phải lúc nào cũng là thiếu tiền hay thiếu cơ hội. Đôi khi, đó là cảm giác phải tự chịu trách nhiệm cho những quyết định mà hậu quả của chúng có thể ảnh hưởng đến nhiều người.

Khi còn là người làm thuê, chúng ta có thể hoàn thành phần việc của mình rồi trở về nhà. Nhưng khi trở thành người đứng đầu doanh nghiệp, công việc hiếm khi kết thúc cùng giờ tan sở. Tiền lương của nhân viên, cam kết với đối tác, nghĩa vụ với khách hàng, dòng tiền và sự tồn tại của doanh nghiệp có thể tiếp tục hiện diện trong suy nghĩ ngay cả khi văn phòng đã tắt đèn.

Có những vấn đề không thể tùy tiện chia sẻ với cấp dưới. Có những nỗi lo không muốn mang về gia đình. Và cũng có những quyết định mà sau khi cân nhắc tất cả các khả năng, người lãnh đạo vẫn phải tự mình lựa chọn.

Những năm đầu lập nghiệp của tôi cũng không nằm ngoài quy luật ấy. Có những thời điểm, việc chi tiêu phải được tính toán rất kỹ, những bữa ăn phải thật tiết kiệm và mục tiêu trước mắt chỉ đơn giản là duy trì hoạt động, tìm kiếm khách hàng và không để hành trình vừa bắt đầu phải dừng lại quá sớm.

Ngày hôm nay nhìn lại, tôi không xem những thiếu thốn ấy là điều đáng xấu hổ. Chúng là một phần của quá trình trưởng thành, giúp tôi hiểu rõ hơn giá trị của đồng tiền, sức lao động và cơ hội mà mình có được.

Chọn nghề luật để lập nghiệp: Con đường cần nhiều hơn kiến thức

Tôi lựa chọn phát triển sự nghiệp trong lĩnh vực pháp lý, một ngành nghề đòi hỏi không chỉ kiến thức chuyên môn mà còn cần uy tín, kinh nghiệm, khả năng xử lý tình huống và sự tin tưởng từ khách hàng.

Ở giai đoạn đầu, những hạn chế của một người trẻ hiện rõ: kinh nghiệm thực tiễn chưa nhiều, mạng lưới quan hệ chưa rộng và nguồn lực tài chính chưa đủ mạnh. Trong khi đó, dịch vụ pháp lý lại được xây dựng trên một nền tảng đặc biệt: khách hàng không chỉ mua một dịch vụ, mà còn trao cho người luật sư niềm tin và những vấn đề có thể ảnh hưởng trực tiếp đến tài sản, công việc hay tương lai của họ.

Tôi luôn coi trọng chữ tín và trách nhiệm nghề nghiệp. Tuy nhiên, thực tế cho thấy làm điều đúng đắn không phải lúc nào cũng là lựa chọn dễ dàng nhất; giữ nguyên tắc cũng không đồng nghĩa với việc sẽ không gặp thiệt thòi.

Có những cơ hội cần phải từ chối. Có những lợi ích trước mắt không phù hợp với giá trị lâu dài. Và có những lúc, việc bảo vệ uy tín quan trọng hơn việc đạt được một kết quả nhanh chóng.

Qua thời gian, tôi nhận ra rằng uy tín không được tạo dựng bằng những lời giới thiệu hay tuyên bố lớn lao. Nó được tích lũy từ cách chúng ta xử lý từng công việc, thực hiện từng cam kết và đối diện với những tình huống khó khăn khi không có ai đứng bên cạnh chứng kiến.

Từ năm 2003 đến năm 2026: Thành công không chỉ được đo bằng kết quả

Hơn hai mươi năm kể từ khi bắt đầu hành trình lập nghiệp, cách tôi nhìn nhận về thành công đã có nhiều thay đổi.

Khi còn trẻ, người ta thường nghĩ đến những mục tiêu có thể nhìn thấy: doanh thu, lợi nhuận, quy mô công ty, số lượng khách hàng hay vị thế trên thị trường. Những điều ấy quan trọng, bởi doanh nghiệp không thể tồn tại lâu dài nếu thiếu hiệu quả kinh doanh.

Nhưng khi đã trải qua nhiều thăng trầm, tôi hiểu rằng những con số chưa thể phản ánh toàn bộ giá trị của một hành trình.

Thành công còn nằm ở việc dám bắt đầu khi điều kiện chưa hoàn hảo, biết chấp nhận rủi ro trong giới hạn có thể kiểm soát, có đủ tỉnh táo để điều chỉnh hướng đi và đủ bản lĩnh để làm lại sau thất bại.

Nếu phải hình dung hành trình doanh nhân bằng một tỷ lệ mang tính chiêm nghiệm, tôi thường nghĩ đến hai phần: phần thành quả mà mọi người có thể nhìn thấy và phần gian nan ít khi được nhắc đến.

Phần thành quả là những hợp đồng được ký kết, những mục tiêu đạt được, những cột mốc đáng nhớ và niềm vui khi doanh nghiệp phát triển.

Phần còn lại là những khoản chi cần cân đối, những kế hoạch không thành, những quyết định khó khăn, những đêm trăn trở và những thời điểm phải tự hỏi liệu con đường mình đang đi có thực sự đúng đắn hay không.

Đó không phải là một tỷ lệ thống kê, mà là cách tôi diễn tả sự chênh lệch giữa những gì bên ngoài nhìn thấy và những gì người trong cuộc thực sự trải qua.

Một doanh nghiệp đang phát triển không có nghĩa là người điều hành chưa từng đối diện với nguy cơ. Một người được xem là thành công cũng không đồng nghĩa với việc họ chưa từng thất vọng, mệt mỏi hay hoài nghi bản thân.

Phía sau mỗi kết quả có thể là một chuỗi dài những lựa chọn, điều chỉnh và hy sinh mà người ngoài khó lòng biết hết.

Sự im lặng của doanh nhân và cái giá của trách nhiệm

Tôi cho rằng một trong những đặc điểm ít được nhắc đến của đời doanh nhân là thói quen giữ lại nhiều điều cho riêng mình.

Không phải vì người đứng đầu không cần được sẻ chia, mà bởi họ hiểu rằng mỗi lời nói ra có thể tác động đến tâm lý của nhân viên, niềm tin của đối tác hoặc sự bình yên của gia đình.

Có những khó khăn phải được giải quyết trước khi có thể kể lại. Có những thất bại cần thời gian để nhìn nhận thấu đáo. Và có những nỗi mệt mỏi, sau cùng, chỉ có thể được hóa giải bằng việc nghỉ ngơi, suy nghĩ và tiếp tục hành động.

Dẫu vậy, tôi cũng không cho rằng doanh nhân phải luôn tỏ ra mạnh mẽ hay tự mình gánh vác mọi thứ. Biết tìm kiếm sự hỗ trợ, lắng nghe những góc nhìn khác và thừa nhận giới hạn của bản thân cũng là một biểu hiện của bản lĩnh lãnh đạo.

Điều quan trọng không phải là chưa từng yếu lòng, mà là không để những thời điểm khó khăn khiến mình đánh mất phương hướng, trách nhiệm và những nguyên tắc đã lựa chọn.

Người ngoài có thể nhìn thấy thành quả của doanh nghiệp, nhưng chỉ người trong cuộc mới hiểu rõ những gì đã phải đánh đổi để giữ cho hành trình ấy tiếp tục.

Điều còn lại sau những thăng trầm

Nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026, tôi không muốn kể quá nhiều về những khó khăn đã qua. Mỗi người đều có những câu chuyện riêng, và không phải câu chuyện nào cũng cần được đưa ra ánh sáng.

Tôi muốn dành ngày hôm nay để nhìn lại, để biết ơn những cơ hội đã đến, những người từng đồng hành, những khách hàng đã tin tưởng và cả những trải nghiệm không dễ dàng nhưng giúp mình trưởng thành hơn.

Nếu có điều gì muốn gửi tới những người đang điều hành doanh nghiệp, đó là hãy trân trọng thành quả của mình nhưng đừng chỉ nhìn vào những gì đã đạt được. Hãy dành thời gian củng cố nền tảng, quản trị rủi ro, chăm lo cho con người và xây dựng một tổ chức có khả năng đứng vững ngay cả khi thị trường thay đổi.

Hãy đủ kiên định để theo đuổi mục tiêu, nhưng cũng đủ linh hoạt để điều chỉnh khi thực tế đòi hỏi. Hãy quyết đoán trong kinh doanh, nhưng đừng quên trách nhiệm đối với người lao động, khách hàng, đối tác và cộng đồng.

Và hơn hết, đừng để khát vọng thành công khiến chúng ta đánh mất sức khỏe, những mối quan hệ quý giá hay những nguyên tắc đã làm nên giá trị của chính mình.

Với tôi, hành trình doanh nhân không chỉ là câu chuyện xây dựng một công ty. Đó còn là quá trình học cách chịu trách nhiệm, hiểu con người, chấp nhận những giới hạn và hoàn thiện bản thân qua từng quyết định.

Nhân dịp này, Luật sư – Doanh nhân Vũ Ngọc Dũng xin gửi tới cộng đồng doanh nhân Việt Nam lời chúc mừng chân thành nhất.

Chúc các anh chị luôn vững vàng trước biến động, sáng suốt trong những quyết định quan trọng, kiên trì trước khó khăn và giữ được sự tử tế trong hành trình phát triển doanh nghiệp.

Chúc mỗi doanh nghiệp không chỉ tăng trưởng về quy mô và hiệu quả, mà còn xây dựng được nền tảng quản trị tốt, văn hóa kinh doanh lành mạnh và giá trị bền vững cho xã hội.

Chúc mừng Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10/2026!

Thành công có thể được nhìn thấy qua những gì chúng ta tạo dựng; bản lĩnh được thể hiện qua cách chúng ta đi qua thử thách; còn giá trị của một doanh nhân nằm ở những điều tốt đẹp vẫn được gìn giữ sau tất cả những thăng trầm.